۱۳۹۸-۰۵-۱۴

خواجه ربيع

ربیع ابن خُثَیم،مشهوربه خواجه ربیع،ازطایفه بني اسدوساکن کوفه،اززمره زهّادهشتگانه صدراسلام وتابعین(کسانيکه صحابه پیامبررادرک کرده اند)همچنین ازیاران وسرداران حضرت على (ع) بوده است.وى ضمن ارادت به حضرت على علیه السلام ظاهراً ازخویشان معاویة بن ابوسفیان هم بوده است،بنابراین درسالهاى پایانى خلافت حضرت على علیه السلام وبروزاختلاف میان ایشان ومعاویه،به قصدانزواودورى ازنزاع طرفین عراق رابه قصدایران وخراسان ترک کرده است.اودرسالهاى پایانى عمرساکن شهرنوغان شده،اودرسال63قمرى یابه روایتى ضعیف درسال61درگذشته ودریک فرسنگى شمال نوغان، که مزار اوست، مدفون شده است.

باتوجه به زمان درگذشت خواجه، وى اززمره قدیميترین رجال مدفون درپیرامون شهرکنونى مشهداست.مدفن اوطى چهارده قرن گذشته همواره محلى شناخته شده و محترم و زیارتگاه عموم مسلمانان، اعم از شیعه و سنى بوده است.مشهور است که حضرت رضا(ع)هنگام سفربه خراسان درسالهاى200تا203قمرى قبرخواجه رازیارت کرده است.درسال 915 قمرى هم که شیبک خانِ اُزبَک ( سنّى مذهب)پس ازبرانداختن تیموریان وتصرف هرات عازم مشهد شدمزارخواجه را که دریک فرسخى مشهد مقدس قرار داشت زیارت کرد.شاه عباس صفوى نیزدراوایل سده یازده قمرى باتوصیه ومشورت شیخ بهایى دستوراحداث مقبره اى باشکوه براى خواجه راصادرکرد.اساس بناى فعلى مقبره خواجه ربیع همان است که درسالهاى1026تا1031قمرى به اَمر شاه عباس و با سرپرستى یکى ازسادات رضوى مشهدبه نام«میرزااُلغ»احداث شده است.دوکتیبه زیباباتاریخهاى1026و1031 قمرى درداخل گنبدوساقه خارجى آن به خط علیرضاعبّاسى سالهاى احداث وتزیین بنارامي نمایاند.مقبره خواجه ربیع بناى باشکوه وزیبایى واقع درباغى وسیع ومصفّابرکناره راست کشف روددرحاشیه شمالى شهرمشهداست.مقبره داراى گنبدى به ارتفاع18متر با ساقه اى بلند بر روى بنایى چهار ایوانى است که در بیرون هشت ضلعى مىنماید. گنبد بنا دو پوششه و پوشیده از کاشىهاى زیباى فیروزه اى است. درون بنا هم مزیّن به نقاشىهاى طلایى رنگ و اُخرایى چشم نواز است.مقبره خواجه که به « خواجه ربیع » شهرت دارد در انتهاى خیابانى به همین نام واقع و پس از حرم حضرت رضا علیه السلام از زمره پر زائر ترین زیارتگاهاى شهر مشهد است.


روستایى که باغ آرامگاه خواجه در آن واقع شده « حسین آباد خواجه ربیع » نام دارد و از جمله موقوفات مزار خواجه مىباشد. اداره باغ و مزار خواجه ربیع در قرن اخیر بر عهده آستان قدس رضوى است، در حالى که پیش از آن متولى خاص داشته است. در وقف نامه قابل تأملى که از مدرسه پریزاد مشهد با تاریخ 823 قمرى باقى است، بانى آن مدرسه ( پریزاد خانم ) از اعقاب خواجه ربیع معرفى شده است. باغ خواجه ربیع یکى از قبرستانهاى مهم شهر مشهد مىباشد. جدّ قاجارها ( فتحعلى خان ) نیز که در سال 1139 قمرى توسط نادرقلى افشار در همان باغ کشته شده در زیر گنبد مقبره خواجه مدفون است، بدین سبب در دوره قاجاریه توجّه ویژه اى به این مزار مىشده است.

افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود